Geloof in reïncarnatie vraag voor orthodoxe kerken

Geplaatst op: 30-05-2006

Het is te eenvoudig om hoofdschuddend te concluderen dat een predikante in de PKN blijkbaar in reïncarnatie kan geloven. De vraag uit haar leven komt orthodoxe christenen nabij. Is er in hun kerken een sfeer waarin herstel van gebrokenheid mogelijk is door middel van vergeving?
Ds. Tineke Veldhuizen, predikante in de Protestantse Kerk, gelooft in reïncarnatie (Nederlands Dagblad 20 april). Daarmee raakt zij ook aan het begrip karma: Mensen komen na de dood dichter of minder dicht bij God 'afhankelijk van wat ze op hun kerfstok hebben'. Als zij karma als werkelijkheid hanteert, is het de vraag of zij in de toekomst van depressie gevrijwaard zal blijven. Want karma is een wet zonder uitzonderingen: alle gedachten, woorden en handelingen hebben gevolgen, ten goede of ten kwade. Al die gevolgen moeten persoonlijk worden uitgeboet. Dat geeft voor sommigen een krachtige impuls om zich in te zetten voor het goede. Maar het werkt ook als toedeler van schuld: elke tegenslag kun je alleen maar aan jezelf wijten. En als er geen aanwijsbare oorzaak in dit leven is, dan moet er een zijn in een vorig leven.

De vragen over de ervaring van vroegere levens zijn vele. Ik begrijp uit het verhaal dat de duiding vanuit een vroeger leven inzicht heeft gegeven in haar gevoel van ongeluk nu. Dat begrip bracht ontspanning en levenszin. Het moet echter samengaan met een grote dosis optimisme om niet opnieuw erg somber te worden: hoe voorkom je dat je gevangen wordt in een onafzienbare cyclus van nieuwe levens? Alleen als je een hoge pet op hebt van de mogelijkheden van de mens ten goede. Maar hoe verhoudt zich dat tot de berichten uit de wereld, de geschiedenis en je eigen geweten?

Meepikken
De vraag is of ds. Veldhuizen wel het totaalconcept van reïncarnatie en karma omarmt. Ik vermoed eerder dat zij het bruikbare of aantrekkelijke meepikt. Haar belang is welzijn, verlost worden van een depressie. Zij combineert weinig reflecterend reïncarnatie met de aangename elementen uit de eigen traditie. Gods vergeving én reïncarnatie. Wie zo inconsequent leeft, zal een benadering vanuit fundamenten en gevolgen waarschijnlijk langs zich heen voelen gaan. Blijft over de vraag of de kerk een dergelijk postmodernisme de ruimte wil geven.

Toch is het te eenvoudig om hoofdschuddend te concluderen dat de PKN blijkbaar zo'n kerk wil zijn. De vraag uit het leven van deze predikante komt orthodoxe christenen nabij. Als ik het goed begrijp, gaat het over gezag van de kerk, vrijheid van denken en heling van relaties. Ds. Veldhuizen kan nu in persoonlijke vrijheid bepalen wat zij geloven wil of niet, maar zij stamt uit een gereformeerd–bondsgezin. Iedereen kan aanvoelen dat die sfeer belijnd is door belijdenissen en bijpassende sociale codes. Nu haar depressieve perioden afgenomen zijn door regressietherapie, die aan het licht bracht dat zij steeds in conflict was met de geestelijkheid, moet de conclusie in deze richting gaan: zij heeft zich niet vrij gevoeld in de kring waar zij opgroeide.

Kans
Het tweede kernwoord uit haar verhaal is 'kans'. 'Maar ik voelde dat God mij vasthield en nieuwe kansen gaf.' De gedachte van een serie levens heeft daarom voor haar een bevrijdend effect. Zij verbindt het met vergeving van God en het onderling vergeven als mensen: '...een nieuwe kans om het ten opzichte van de naaste anders te doen'. Ligt er een verbinding met het eerste: dat mensen ervaren geen kansen te krijgen om integer met zichzelf en vergevend in relaties om te gaan, omdat er een klimaat is dat vaste waarden hanteert en daarom bepaalde denkwijzen afwijst en bepaald gedrag niet tolereert?

Het gaat er niet om de Gereformeerde Bond hiervan als exclusief mogelijk voorbeeld aan te wijzen. De vraag ligt voor alle bewust confessionele kerken klaar: is de cultuur van de confessionele kerkelijke gemeenschap zo, dat binnen de grenzen van bijbelse leer en bijpassend leven een sfeer van herstel van gebrokenheid door middel van vergeving ontstaat? Is dat een klimaat waarin mensen opgroeien tot volwassenen die handelen, doen en voelen kunnen integreren vanuit de liefde van Christus?

Simon van der Lugt is predikant van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in Delft en bestuursvoorzitter van de stichting Evangelie en Hindoes (www.evangelie–hindoes.nl).

Bron: http://www.nd.nl/Document... - Simon van der Lugt